Opieka wytchnieniowa: na czym polega i dla kogo jest

Na czym polega opieka wytchnieniowa

• Opiekun faktyczny, najczęściej członek rodziny, oddaje opiekę na określony czas, bez rezygnacji z niej na stałe.
• Forma dzienna: opiekun przychodzi do domu albo osoba z niepełnosprawnością spędza część dnia w ośrodku wsparcia. Limit godzin w roku ustalany jest w kolejnych edycjach programu, a w dotychczasowych wynosił zwykle do 240 godzin.
• Forma całodobowa: pobyt w placówce zapewniającej opiekę przez dobę, zwykle do kilkunastu dni w roku.
• Usługa jest dla opiekuna bezpłatna, o ile realizuje ją gmina albo powiat w ramach programu. W innych przypadkach obowiązuje odpłatność ustalona przez realizatora.
• Opieka wytchnieniowa nie zastępuje stałego miejsca w placówce. To przerwa, a nie rozwiązanie docelowe.

Komu przysługuje

• Opiekunom faktycznym osób z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem równoważnym.
• Opiekunom dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności, w zakresie przewidzianym w danej edycji programu.
• Pierwszeństwo mają zwykle osoby, które sprawują opiekę stale i samodzielnie, bez wsparcia innych osób i bez korzystania z innych form pomocy.
• Przy kwalifikacji bierze się zwykle pod uwagę ocenę w skali mierzącej samodzielność podopiecznego, na przykład ocenę w skali Barthel.
• Świadczenie nie zależy od dochodu opiekuna ani podopiecznego.

Jak złożyć wniosek

Zadzwoń do ośrodka pomocy społecznej w swojej gminie i zapytaj, czy gmina przystąpiła do programu w bieżącej edycji. To pytanie rozstrzyga sprawę najszybciej, bo nie wszystkie gminy przystępują.

• Jeżeli gmina realizuje program, pobierz kartę zgłoszenia i wypełnij ją razem z oświadczeniem o sprawowaniu opieki.
• Dołącz kopię orzeczenia o niepełnosprawności podopiecznego.
• Złóż komplet w ośrodku pomocy społecznej i zapytaj o termin rozpatrzenia oraz o liczbę miejsc w tej edycji.
• Nabory prowadzi się zwykle na początku okresu realizacji programu, dlatego warto pytać z wyprzedzeniem, a nie w momencie, w którym pomoc jest już pilnie potrzebna.

Co zrobić, gdy w Twojej gminie program nie działa

• Zapytaj powiatowe centrum pomocy rodzinie, czy program realizuje powiat.
• Sprawdź usługi opiekuńcze przyznawane przez ośrodek pomocy społecznej. Odpłatność zależy od dochodu, a przy najniższych dochodach usługi są bez opłaty.
• Rozważ dzienny dom seniora, jeżeli podopieczny jest w stanie spędzać dzień poza domem. To rozwiązanie odciąża opiekuna na osiem godzin dziennie.
• Sprawdź pobyty krótkoterminowe w placówkach komercyjnych. Część prywatnych domów opieki przyjmuje na dwa tygodnie albo miesiąc, a koszt liczy się wtedy za dobę.
• Przy postępującej chorobie warto równolegle rozważyć rozwiązanie stałe, zanim wyczerpią się siły opiekuna. To najczęstszy powód nagłych, źle przygotowanych decyzji.

Dlaczego warto skorzystać, zanim będzie za późno

• Wyczerpanie opiekuna jest najczęstszą przyczyną nagłego umieszczenia podopiecznego w placówce, zwykle w tej, która akurat ma miejsce, a nie w tej najlepszej.
• Kilka dni przerwy pozwala zrobić własne badania, odespać i wrócić do opieki bez narastającej złości, która obciąża obie strony.
• Czas przerwy jest też okazją, żeby na spokojnie obejrzeć placówki i przygotować plan na wypadek pogorszenia stanu zdrowia. Jak to zrobić, opisaliśmy w tekście jak wybrać dom opieki dla rodzica.