Ile kosztuje dom pomocy społecznej i kto za niego płaci

Ile kosztuje miejsce i skąd ta kwota

Każdy dom pomocy społecznej ma ustalony średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca. Ogłasza go starosta dla domów powiatowych albo prezydent miasta dla domów w miastach na prawach powiatu, a ogłoszenie publikuje się w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

• Kwota ta obejmuje wszystkie koszty prowadzenia placówki, od wyżywienia i mediów po wynagrodzenia personelu.
• W praktyce mieści się ona zwykle w przedziale od 5 000 do 8 000 PLN miesięcznie, a w części powiatów przekracza tę górną granicę.
• Ogłoszony koszt to nie jest kwota, którą płaci mieszkaniec. To podstawa, od której liczy się udział poszczególnych stron.

Kto płaci i w jakiej kolejności

Najpierw mieszkaniec. Pokrywa nie więcej niż 70 procent swojego dochodu, najczęściej emerytury albo renty. Pozostałe 30 procent zostaje do jego dyspozycji.

• Następnie rodzina: małżonek, potem zstępni, czyli dzieci i wnuki, potem wstępni, czyli rodzice. Obowiązek powstaje dopiero wtedy, gdy dochód w rodzinie przekracza trzykrotność kryterium dochodowego z ustawy o pomocy społecznej, a dopłata nie może zejść poniżej tego progu.
• Na końcu gmina, która kierowała osobę do domu pomocy społecznej. Pokrywa różnicę między kosztem utrzymania a wpłatami mieszkańca i rodziny.
• Rodzina może zawrzeć z gminą umowę o dobrowolnej dopłacie, także wtedy, gdy formalnie obowiązek jej nie obciąża. Bywa to sposób na szybsze załatwienie sprawy.

Jak policzyć swój udział

Sprawdź ogłoszony średni miesięczny koszt utrzymania w konkretnym domu pomocy społecznej. Jest jawny.

• Policz 70 procent dochodu przyszłego mieszkańca. To jego udział.
• Odejmij ten udział od kosztu utrzymania. Różnica rozkłada się między rodzinę i gminę.
• Sprawdź dochód na osobę w swoim gospodarstwie domowym i porównaj go z trzykrotnością kryterium dochodowego. Poniżej tego progu obowiązek dopłaty nie powstaje.
• Pamiętaj, że ośrodek pomocy społecznej przeprowadza wywiad środowiskowy także u osób zobowiązanych do alimentacji, czyli u dzieci przyszłego mieszkańca.

Droga po skierowanie, krok po kroku

Wniosek składa osoba zainteresowana, jej przedstawiciel ustawowy albo, za jej zgodą, inna osoba, w ośrodku pomocy społecznej właściwym dla miejsca zamieszkania.

• Pracownik socjalny przeprowadza wywiad środowiskowy i kompletuje dokumentację, w tym zaświadczenie lekarskie i decyzję o wysokości świadczenia emerytalnego.
• Ośrodek wydaje decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej określonego typu.
• Decyzję o umieszczeniu wydaje organ prowadzący dom, czyli starosta albo prezydent miasta.
• Osobną decyzją ustala się odpłatność mieszkańca i osób zobowiązanych.
• Na miejsce zwykle się czeka, a czas oczekiwania różni się między powiatami od kilku tygodni do ponad roku.

Typy domów pomocy społecznej

• Dla osób w podeszłym wieku.
• Dla osób przewlekle somatycznie chorych, czyli także dla osób leżących.
• Dla osób przewlekle psychicznie chorych.
• Dla dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie.
• Dla osób niepełnosprawnych fizycznie.

Typ domu wynika z orzeczenia i ze stanu zdrowia, a nie z preferencji rodziny. To jedna z głównych różnic wobec prywatnego domu opieki, gdzie wybiera się konkretny obiekt.

Dom pomocy społecznej a placówka prywatna

Warto prowadzić obie drogi równolegle: złożyć wniosek o skierowanie i jednocześnie zorganizować miejsce w placówce przyjmującej od zaraz. Przy osobie leżącej trzecią drogą jest zakład opiekuńczo leczniczy finansowany przez NFZ.